Definicioni (Pėrkufizimi) i njėsive matėse themelore ndėrkombėtare -SI

 

 

  Sistemi ndėrkombėtar i njėsive pėrbėhet prej :

 

Njėsitė themelore ndėrkombėtare janė gjithsej 7 (shtatė):

 

  1. njėsia e gjatėsisė: metri,
  2. njėsia e masės : kilogrami,
  3. njėsia e kohės: sekonda,
  4. njėsia e temperaturės termodinamike: kelvini,
  5. njėsia e intensitetit tė rrymės elektrike: amperi,
  6. njėsia e intensitetit tė dritės; kandela dhe
  7. njėsia e sasisė sė materies (lėndės) : moli.

 

 

Tė gjitha njėsit themelore ndėrkombėtare janė pėrkufizuar nė mėnyrė tė pavarur nga pėrkufizimi i njėsive tjera, prandaj edhe quhen njėsi themelore. 

 

  1. Metri ėshtė gjatėsia e rrugės tė cilėn e pėrshkon drita nė vakum pėr kohėn prej 1/299 792 458 e sekondės.

 

  1. Kilogrami ėshtė masa e prototipit ndėrkombėtar tė kilogramit (Prototipin ndėrkombėtar e ka sanksionuar konferenca e I-(parė) ndėrkombėtare pėr Dėrhem dhe Masa nė vitin 1889 dhe ai ruhet nė Biron (zyrėn) ndėrkombėtare pėr dėrhem dhe Masa nė Sevėr afėr Parisit).

 

  1. Sekonda ėshtė zgjatja prej 9 192 631 770 perioda tė rrezatimit qė i korrespondon kalimit nė mes tė dy niveleve hiper tė imta tė gjendjes themelore tė atomit tė ceziumit 133.

 

  1. Amperi ėshtė intensiteti i rrymės sė vazhduar, e cila kur kalon nėpėr dy pėrēues tė drejtė dhe paralel pambarimisht tė gjatė, me seksione tėrthore tė papėrfillshme, tė vendosur nė vakum dhe 1metėr larg njėri-tjetrit, shkakton njė forcė bashkėveprimi ndėrmjet dy pėrēuesve tė barabartė me 2*10-7 Njutna pėr ēdo metėr gjatėsi.

 

  1. Kelvini ėshtė temperatura termodinamike qė ėshtė e barabartė me 1/273.16 pjesė tė temperaturės termodinamike tė pikės sė trefishtė tė ujit.

 

  1. Kandela ėshtė intensiteti i dritės, nė drejtimin e dhėnė, i burimit, i cili emiton rrezatim monokromatik me frekuencė 540*1012 herc dhe intensiteti rrezatues i tė cilit nė atė drejtim ėshtė 1/683 vat pėr steradian.

 

  1. Moli ėshtė sasia e materies (lėndės) sė sistemit qė pėrmban aq njėsi elementare sa ka atome nė 0,012 kilogram karbon-12.

 

 

Njėsitė themelore

Simboli

Madhėsi themelore

Simboli

Metėr (m)

m

Gjatėsia

L

Sekondė (s)

s

Koha

T

Kilogram (kg)

kg

Masa

M

Kelvin (K)

K

Temperatura absolute

0

Amper (A)

A

Intensitet i rrymės

I

Kandela (cd)

cd

Intensitet i dritės

Iv

Mol (mol)

mol

Sasi e materies (substancės)

n

 

 

E tjera nė:

 

Referenca

Libra

Internet

http://physics.nist.gov/cuu/Units/

http://en.wikipedia.org/wiki/International_System_of_Units

http://www.unc.edu/~rowlett/units/sipm.html

http://whatis.techtarget.com/definition/0,,sid9_gci523539,00.html  definomė (pėrkufizimet) e njėsive matėse

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/291305/International-System-of-Units-SI

http://www.sizes.com/units/SI.htm - tabelat dhe definimet e njėsive matėse ndėrkombėtare

 

http://goldbook.iupac.org/list_sf_exact.html

http://goldbook.iupac.org/index-alpha.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Ideal_gas_law

http://www.katmarsoftware.com/gconvals.htm     Values of the Universal Gas Constant "R"

http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/HBASE/kinetic/idegas.html  Ideal Gas Law

http://www.iupac.org/    International Union of Pure and Applied Chemistry IUPAC

 

http://tutor4physics.com/formulas.htm

http://www.teacherone.com/education/physics/formula/physics_all_formula.php

http://astronomyonline.org/Science/Formulas.asp

http://www.scribd.com/doc/4831603/PHYSICS-FORMULA-LIST-FORM-4

 

http://sq.wikipedia.org/wiki/Fizika

http://sq.wikipedia.org/wiki/Portal:Fizika

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_science  historia shkencės sipas kategorive

http://www.shqiperia.com/pyetjepergjigje//Fizike/pytje-nga-fizika%0D%0A|1171

http://sinqeriteti.ucoz.com/publ/fizika_dhe_dita_e_gjykimit/25-1-0-1120

 

http://physics.about.com/

http://en.wikipedia.org/wiki/Physics

http://scienceworld.wolfram.com/physics/

http://www.motionmountain.net/?gclid=CNqw0-fWoKkCFca-zAodkFtgtQ

http://www.konvertor.rs/  -shndėrruesi njėsive

http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/astro/cosmic.html

 

http://helios.gsfc.nasa.gov/qa_cr.html - tema

 

ą Nė faqe kryesore: www.sokol58.com

ß faqe Fizika

 

Shėnoi e punoi: Sokol H. Kelmendi ing. Mitrovicė