25 Malet mė tė larta nė planetin Tokė

 

Malet mė tė larta nė planetin tokė janėė paraqitur nė tabelė mė poshtė.

 

 

Nr. rendor

Mali

Lartėsia (metra)

25 Malet mė tė larta nė planetin Tokė

 

1

Mount Everest

 

8848 m

Mount Everest ose Qomolangma ėshtė mali mė i lartė i Tokės, me njė kulm nė 8.848 metra (29.029 ft) mbi nivelin e detit. Ai ėshtė e vendosur nė pjesėn Mahalangur nė Himalaje. Kufiri ndėrkombėtar nė mes tė Kinės dhe Nepalit shkon pėrtej pikės sė kulmit tė saktė.

 

2

K2

 

8611

K2 ėshtė masivi i dytė mė i lartė malor nė Tokė, pasi malin Everest dhe ėshtė e vendosur nė kufirin e Pakistanit dhe Kinės. Ai ėshtė i njohur edhe si Mountain Savage pėr shkak tė vėshtirėsisė sė ngjitjes dhe tė normave tė vdekshmėrisė nė mesin e "tetė thousanders" pėr ata qė ngjiten atje lartė nė kulmin e tij. Pėr ēdo katėr njerėzit qė kanė arritur majėn, njėri ka vdekur duke u pėrpjekur. Ndryshe nga Annapurna, mali me normėn mė tė lartė fataliteti-te-kulmi, K2 kurrė nuk ka qenė e ngjitur nė dimėr.

 

3

Aconcagua

 

6,960.8 m

Akonkagua ėshtė mali mė i lartė nė Amerikat nė 6,960.8m  (22,837.3 ft). Ai ėshtė e vendosur nė varg malor tė Andeve, nė krahinėn e Mendoza, Argjentinė, dhe shtrihet 112 kilometra (70 mile) nė perėndim nga veriu i kryeqytetit tė  krahinės qytetit Mendoza.

 

4

Mount McKinley

 

 

6.194 m

Mount McKinley, apo Denali (Koyukon Athabaskan pėr "Njėshi i Lartė"), nė Alaskė, ėshtė maja mė e lartė malore nė Shtetet e Bashkuara dhe nė Amerikėn e Veriut, me njė lartėsi kulmi prej 20.320 (ft) (6.194 m) mbi nivelin e detit.

 

5

Mount Kilimanjaro

 

5895 metra

Kilimanxharo, me kone tė saj tre vullkanike, Kibo, Mawenzi, Shira, dhe ėshtė njė mal vullkanik nė gjumė (i fjetur) i mbrojtur si Park Kombėtar Kilimanxharo, Tanzani. Ky ėshtė mali mė i lartė nė Afrikė nė 5895 metra ose 19.341 feet mbi nivelin e detit.

 

6

Pico Cristóbal Colón

 

5.700 metra

Pico Cristóbal Colón ėshtė mali mė i lartė nė Kolumbi, me njė lartėsi tė llogaritur prej 5.700 metra (18.700 ft).

7

Mount Logan

 

6050 m

Mount Logan ėshtė mali mė i lartė nė Kanada , Alaskėn Kanadeze, dhe i dyti mė i lartė nė kulmin e Amerikės sė Veriut, pas malit McKinley (Denali).

 

8

Pico de Orizaba

 

5.636 metra

Pico de Orizaba, ose Citlaltépetl, ėshtė njė strato-vullkan, mali mė i lartė nė Meksikė dhe i treti mė i lartė nė Amerikėn e Veriut. Ai ngrihet 5.636 metra (18.491 ft) mbi nivelin e detit nė skajin lindor tė Brezit Trans-meksikan vullkanikė, nė kufirin nė mes tė shteteve Meksikane Verakruz dhe Puebla.

 

9

Vinson Massif

 

 

Vinson Masivi ėshtė mali mė i lartė nė Antarktidė, tė shtrirė nė Poligonin Sentinel e Maleve Ellsworth, qė tė qėndrojė mbi shelfin Ice Ronne nė afėrsi tė bazės sė gadishullit Antarktik.

 

10

Puncak Jaya

 

4,884 m

Puncak Jaya ose Carstensz Piramida (4,884 m) ėshtė maja mė e lartė e malit Carstensz nė Poligonin Sudirman tė malėsisė perėndimore e qendrore tė provincės Papua, Indonezi.

 

11

Mount Elbrus

 

 

Mount Elbrus ėshtė njė vullkan i fjetur i vendosur nė varg malor Kaukazit perėndimor, nė Kabardino-Balkaria dhe Karachay-Cherkessia, Rusi, nė afėrsi tė kufirit tė Gjeorgjisė. Kulmi i saj ėshtė mė i lartė nė Kaukaz, nė Rusi.

 

12

Mont Blanc

 

4,810.45 m

Mont Blanc apo Monte Bianco (italisht), qė do tė thotė "Mali Bardhė", ėshtė mali mė i lartė nė Alpe, Zvicėr, nė Evropėn Perėndimore, dhe Bashkimi Evropian dhe ngrihet 4,810.45 m (15.782 ft) mbi nivelin e detit.

 

13

Mount Damavand

 

 

Mount damavand, njė vullkan potencialisht aktivė dhe maja mė e lartė nė Iran, ka njė vend tė veēantė nė mitologjinė persiane dhe folklorit popullor. Ai ėshtė i vendosur nė Poligonin e mesme Alborz, ngjitur me vullkan mė tė lartė nė tė gjithė Azinė.

 

14

Klyuchevskaya Sopka

 

 

Klyuchevskaya Sopka ėshtė njė strato-vullkan i cili ėshtė mali mė i lartė nė Gadishullin Kamchatka tė Rusisė dhe vullkani mė aktiv i Euroazisė. Shkallėt tij tė pjerrėta, Kullat konike simetrike janė rreth 100 kilometra (60 mile) nga Deti i Beringut.

 

15

Nanga Parbat

 

 

Nanga Parbat (fjalė pėr fjalė, Mountain Naked) ėshtė mali mė i lartė i nėntė nė botė dhe spiranca perėndimore e Himalajeve. E vendosur nė Gilgit-Baltistan rajonin e Pakistanit, ai ka njė tė kulm tė madh, kulmin dramatik nė rritje shumė mė lart terrenit pėrreth saj dhe ka pasur njė incidencė tė dukshėm tė tragjedisė lidhur me ngritjen e tij.

 

16

Mauna Kea

 

4207 m

Mauna Kea ėshtė njė vullkan nė ishullin e Hawaii. Qėndrimi 13.803 ft (4207 m) mbi nivelin e detit, kulmin i tij ėshtė pika mė e lartė nė shtetin amerikan tė Havait.

 

17

Jengish Chokusu

 

7.439 metra

Jengish Chokusu ėshtė mali mė i lartė nė sistemin Shan Tian malor nė 7.439 metra (24.406 ft). Ai shtrihet nė juglindje tė Kirgistani-Kinė vijė kufitare tė liqenit Issyk Kul.

 

18

Chimborazo

 

6.268 metra

Chimborazo ėshtė malet Kordilere, njė strato-vullkan momentalisht joaktive i vendosur nė rangun Occidental Cordillera tė Andeve. Shpėrthim i fundit i njohur i tij mendohet tė ketė ndodhur rreth 550 pas Krishtit dhe me njė lartėsi maksimale prej 6.268 metra (20.564 ft), Chimborazo ėshtė mali mė i lartė nė Ekuador.

 

19

Bogda Peak

 

5445 m

Bogda Peak ose Bogda Feng ėshtė mali mė i lartė nė varg Shan Bogda, nė malet lindore Tien Shan, Kina, nė 5445 m (17.864 ft).

 

20

Namcha Barwa

 

7600 m (mbi)

Namcha Barwa ose Namchabarwa ėshtė njė Mal nė Himalaja Tibeti. Pėrkufizimi tradicional i Himalaja i zgjeruar nga lumi Indus nė Brahmaputra do tė bėjė tė ankorohen zinxhirėt malor tė tėrė lindore, dhe kjo ėshtė maja mė e lartė e seksionit tė vet, si dhe kulmi mė lindor i Tokės mbi 7600 metra.

 

21

Mount Kinabalu

 

 

Mount Kinabalu ėshtė njė mal i shquar nė ishullin e Borneo nė Azinė Juglindore. Ajo ėshtė e vendosur nė shtetin e Lindjes sė Malajzisė Sabah dhe ėshtė e mbrojtur si Kinabalu Park Kombėtar, njė faqe e Trashėgimisė Botėrore.

 

22

Mount Rainier

 

4392 m

Mount Rainier ėshtė njė strato-vullkan masiv qė ndodhet 54 milje (87 km) nė juglindje tė Seattle nė shtetin e Uashingtonit, Shtetet e Bashkuara. Ky ėshtė mali mė i topografik i shquar nė Shtetet e Bashkuara dhe me Kaskade vullkanike arc, me njė lartėsi kulmi prej 14.411 ft (4392 m).

 

23

Ras Dashen

 

4.550 metra

Ras Dashen ėshtė mali mė i lartė nė Etiopi dhe e dhjeta mali mė i lartė i Afrikės. Pjesė e Park Kombėtar Semien Malet, ai e arrin njė lartėsi prej 4.550 metra (14.928 ft).

 

24

Volcįn Tajumulco

 

4.220 metra

Vullkan Tajumulko ėshtė njė strato-vullkan i madh nė departamentin e San Marcos perėndimore nė Guatemalė. Ky   ėshtė mali mė i lartė nė Amerikėn Qendrore nė 4.220 metra (13.845 ft). Tajumulko ka pasur disa raporte historike tė shpėrthimeve vullkanike, por asnjė nuk ėshtė konfirmuar tė jetė shpėrthim i vėrtetė.

 

25

Pico Bolķvar

 

4.978 metra

Bolķvar Pico ėshtė mali mė i lartė nė Venezuelė, nė 4.978 metra. E vendosur nė Shtetin Mérida, maja e tij ėshtė e mbuluar pėrgjithmonė me borė dhe me tre akullnajat e vogla.

 

 

 

 

E tjera nė:

 

Referenca:

Libra

Internet

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_highest_mountains

http://geology.com/records/highest-mountain-in-the-world.shtml

http://geology.com/plate-tectonics/  -Gjeologjia e planetit Tokė

http://list25.com/25-highest-mountains-in-the-world/

 

http://nipunscorp.com/2011/07/18/longest-rivers-on-the-planet-earth/

http://wiki.answers.com/Q/What_is_the_longest_river_on_your_planet_earth

http://www.livescience.com/29558-the-worlds-longest-rivers.html

http://www.livescience.com/32600-what-is-the-worlds-longest-river.html

http://www.bbc.co.uk/programmes/b0074sgj

http://www.pbs.org/journeytoplanetearth/about/riversofdestiny.html

http://www.pbs.org/journeytoplanetearth/education/riversofdestiny.html

http://www.cornel1801.com/bbc/PLANET_EARTH/Freshwater_online_documentary_film.html

http://www.youtube.com/watch?v=G2cyya6bSgc kanjoni i lumit kolorado SHBA

http://www.youtube.com/watch?v=feoJGOH8TxI

 

http://www.physicalgeography.net/fundamentals/6h.html  - gjeometria tokės

http://geography.about.com/

http://www.lizardpoint.com/fun/geoquiz/ - shenime harta kviz

http://www.sheppardsoftware.com/Geography.htm

http://www.usgs.gov/climate_landuse/

http://www.enchantedlearning.com/geography/ - me a-z

http://dir.yahoo.com/science/geography/

http://en.wikipedia.org/wiki/Geography

http://www.nationalgeographic.com/geography-action/index.html

 

e tjera

 

 

ąNė faqe: www.sokol58.com

 ß faqe Gjeografia

 

Shėnoi e punoi: Sokol H. Kelmendi ing.  Mitrovicė.