Struktura e planetit Tokė

 

Paraqitja e disa karakteristikave tė Tokės si trup qiellor, pozitėn e saj nė sistemin diellor, lėvizjet e Tokės dhe pasojat e tyre, tregohen nė disa mėnyra.

 

Shkencėtarėt herėt kanė filluar tė interesohen edhe pėr njohjen e pamjes sė jashtme tė rruzullit tokėsor dhe ndėrtimit tė brendshėm tė saj. Kėshtu me kohė u fituan njohuri pėr pamjen e llojllojshme tė jashtme tė sipėrfaqes sė Tokės.
Shumė dukuri dhe procese nė sipėrfaqen tokėsore varen nga faktorėt qė quhen edhe faktorė astronomikė.

 

Mirėpo, njeriu me kohė, duke kėrkuar ujėrat nė the1lėsi, e mė vonė xehet e ndryshme, qymyret, naftėn e tė tjera, filloi tė depėrtojė edhe nė thellėsi mė tė mėdha. Kėshtu, dijetarėt filluan t’i njohin dhe t’i studiojnė edhe veēoritė e Tokės nė thellėsi tė ndryshme. Struktura e pėrgjithshme e planetit Tokė paraqitet si vijon,

Sot, krahas vrojtimeve tė drejtpėrdrejtą nė thellėsi tė ndryshme gjatė hapjes sė tuneleve, ndėrtimit tė rrugėve, shpimeve tė thella, skanimit me rreze infrakuq e rreze x , vrojtimeve me satelit artificial, ekzistojnė edhe forma mė tė pėrsosura shkencore pėr njohjen e veēorive tė Tokės nė thellėsi, deri nė bėrthamėn tokėsore.

Kėtu janė informatat mė tė thjeshta pėr strukturėn e planetit Tokė.

Masa e Tokės = 5.976*1024 kg

 

Dendėsia mesatare e tokės = 5.515 gr/cm3

 

Toka ndėrtohet prej:

1.      Atmosfera e Tokės – mbėshtjellsi ajror i tokės , pėrbėhet prej O2(21%), N2(78%) dhe tjera (1%).

            Atmos(gr.)=ajėr      Sfer (gr.)= mbėshtjellės

 

2.      Korja e Tokės 5-40 km ,,,70 …deri nė 100km , minerale qė pėrmbajnė: O(46.5%), Si(28%), Al(8%), Fe(5%), Na(3%), K(2.5%), Mg(2.2%)

3.      Manteli (Mbėshtjellėsi i bėrthamės). 2885 km ,,,2900 km  --- pėrbėhet prej O, Si, Mg, Fe, Al

4.      Bėrthama e lėngėt (e jashtme)  2200 km ,,, 2270 km    --- pėrmban Fe, Ni, S

5.      Bėrthama e ngurtė (e brendėshme)  1216 km  ,,,1270 km   ---pėrbėrja kimike Fe, Ni

 

,

 

 


 

E tjera nė:

 

Referenca 

Librat

Internet

http://mediatheek.thinkquest.nl/~ll125/en/struct.htm

http://en.wikipedia.org/wiki/Structure_of_the_Earth

http://scign.jpl.nasa.gov/learn/plate1.htm  mėso

http://www.learner.org/interactives/dynamicearth/structure.html

http://www.geography4kids.com/files/earth_intro.html

http://www.moorlandschool.co.uk/earth/earths_structure.htm  mso

http://pubs.usgs.gov/gip/dynamic/inside.html  astenosfera

http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?mid=69 shkencat

http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/natural_hazards/tectonic_plates_rev1.shtml

 

http://angelstarcreations.com/writings/rocks_minerals/rocks.htm

http://rst.gsfc.nasa.gov/Sect2/Sect2_1a.html

 

http://en.wikipedia.org/wiki/Geography

http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_Earth

http://www.physicalgeography.net/fundamentals/6h.html  - gjeometria tokės

http://geography.about.com/

http://www.lizardpoint.com/fun/geoquiz/ - shėnime harta kviz

http://www.sheppardsoftware.com/Geography.htm

http://www.usgs.gov/climate_landuse/

http://www.enchantedlearning.com/geography/ - me a-z

http://dir.yahoo.com/science/geography/

http://en.wikipedia.org/wiki/Geography

http://sq.wikipedia.org/wiki/Gjeografia

http://www.nationalgeographic.com/geography-action/index.html

http://earthquake.usgs.gov/learn/glossary/?term=lithosphere litosfera dhe tėrmetet

http://articles.architectjaved.com/earthquake-geophysics/tag/lithosphere/

http://www.dst.uniroma1.it/sciterra/sezioni/doglioni/Publ_download/E6-15-03-13-TXT.aspx.html

http://www.ontariogeoscience.net/keyconceptitems/platetectonics.html  DIMENZIONET BRENDA PĖR TOKĖN

http://www.physicalgeography.net/fundamentals/10h.html imag msim

 

http://www.windows2universe.org/earth/interior/how_plates_move.html

http://www.sciencedaily.com/articles/l/lithosphere.htm

http://www.earthscienceeducation.com/creative_science/chemistry_index.htm

http://www.weirdwarp.com/2010/02/plate-tectonics-hold-on-the-surface-of-the-earth-moves/

 

http://sq.wikipedia.org/wiki/Kosova

http://sq.wikipedia.org/wiki/Gjeografia_e_Kosov%C3%ABs

http://www.meteor.iastate.edu/gccourse/atmos/images.html shiqo lexo shkencė

http://www.realmagick.com/niihau-geography/

http://www.enchantedlearning.com/subjects/ocean/  mso msime iformime

https://jtscience.wikispaces.com/Oceans

http://www.physicalgeography.net/physgeoglos/a.html termet gjeografike A/Z

 

 

ąNė faqe: www.sokol58.com

  ß faqe Gjeografia

Shėnoi e punoi: Sokol H. Kelmendi ,  Mitrovicė.